Ba tình huống thường gặp
- Tìm người hướng dẫn cho bậc thạc sĩ hoặc tiến sĩ.
- Tìm thành viên cho một đề tài cần chuyên môn mà nhóm bạn không có.
- Tìm người phản biện hoặc cố vấn cho một công trình sắp hoàn thành.
Cả ba đều bắt đầu từ cùng một việc: xác định chính xác chuyên môn bạn cần, càng hẹp càng tốt.
Bước 1: mô tả nhu cầu bằng từ khoá cụ thể
"Tìm người làm về kinh tế" là quá rộng để tra cứu. "Tìm người làm về đánh giá tác động chính sách bằng phương pháp khác biệt kép, có kinh nghiệm với dữ liệu điều tra hộ gia đình" thì tra được.
Hãy viết ra ba tới năm từ khoá: lĩnh vực, đối tượng nghiên cứu, và phương pháp. Từ khoá về phương pháp thường bị bỏ quên nhưng lại là thứ phân biệt tốt nhất.
Bước 2: tra theo nhiều hướng, đừng chỉ một
- Theo hướng nghiên cứu — cách trực tiếp nhất.
- Theo công trình — tìm bài báo gần với vấn đề của bạn rồi lần ra tác giả. Cách này thường chính xác hơn vì nó dựa trên việc người ta đã làm chứ không dựa trên mô tả.
- Theo đơn vị — nếu bạn biết một viện hoặc khoa mạnh về mảng đó.
- Theo mạng lưới hợp tác — người từng viết chung với một tác giả bạn biết thường làm cùng hướng.
Bốn hướng này cho ra bốn danh sách khác nhau, và phần giao nhau thường là những người phù hợp nhất.
Bước 3: sàng danh sách
Với mỗi người trong danh sách ứng viên, kiểm ba việc:
- Còn hoạt động trong hướng đó không — xem công trình gần nhất là năm nào. Nhiều người đã chuyển hướng.
- Mức độ phù hợp — họ làm đúng khía cạnh bạn cần hay chỉ gần gần.
- Khả năng tiếp cận — cùng thành phố, cùng hệ thống, hay đã có người quen chung giới thiệu.
Bước 4: viết thư liên hệ
Thư đầu tiên nên ngắn, và nên thể hiện rằng bạn đã đọc công trình của họ:
- Giới thiệu bản thân trong hai câu.
- Nêu công trình cụ thể của họ mà bạn đã đọc và điều bạn thấy liên quan.
- Nêu việc bạn đang làm và điều bạn đề nghị, trong một đoạn.
- Nêu rõ bạn mong đợi gì — một buổi trao đổi, một ý kiến, hay lời mời tham gia.
Thư gửi hàng loạt, không nhắc gì tới công trình của người nhận, thường không được trả lời. Thư cụ thể thì tỷ lệ hồi âm cao hơn hẳn.
Vài lưu ý
- Thông tin trong danh bạ có thể chưa cập nhật. Hãy đối chiếu thêm với trang thông tin của đơn vị nơi người đó công tác.
- Nếu không nhận được hồi âm sau khoảng hai tuần, gửi lại một lần thật ngắn rồi chuyển sang phương án khác.
- Với đề nghị hợp tác trong đề tài, hãy chuẩn bị sẵn thông tin về vai trò, khối lượng công việc và nguồn lực — người nhận cần những thứ này để quyết định.
Lưu ý: quy định và tiêu chuẩn nêu trong bài do cơ quan quản lý nhà nước hoặc từng đơn vị ban hành và có thay đổi theo thời gian. Hãy đối chiếu với văn bản hiện hành và hỏi đơn vị có thẩm quyền trước khi ra quyết định.
